Windows as a Service (WaaS) to model, w którym system jest rozwijany i zabezpieczany przez regularnie dostarczane aktualizacje, a nie przez sporadyczne, całkowicie nowe wydania. Trzeba przy tym rozdzielić dwie kwestie: typ aktualizacji określa, co trafia do systemu, natomiast kanał obsługi określa, dla jakich urządzeń i w jakim cyklu aktualizacje są dostarczane.
Windows as a Service – na czym polega ten model?
W modelu Windows as a Service (WaaS) system otrzymuje kolejne poprawki i wersje funkcjonalne w ramach określonego cyklu wsparcia. Microsoft może dzięki temu regularnie usuwać błędy, poprawiać bezpieczeństwo i wprowadzać nowe możliwości bez czekania na całkowicie nową generację systemu.
Różne kanały obsługi są potrzebne, ponieważ laptop biurowy ma inne wymagania niż bankomat, urządzenie medyczne czy system sterujący maszyną przemysłową. Pierwszy potrzebuje dostępu do nowych funkcji, drugi przede wszystkim stabilnego środowiska, w którym zmiany należy ograniczyć do minimum.
Jakie są rodzaje aktualizacji Windows?
Typ aktualizacji opisuje zawartość konkretnej paczki. Wspierane wersje Windows otrzymują przede wszystkim następujące rodzaje wydań:
- Aktualizacje jakościowe – comiesięczne poprawki bezpieczeństwa, stabilności i błędów. Są publikowane między innymi w ramach cyklu Patch Tuesday, czyli zwykle w drugi wtorek miesiąca.
- Aktualizacje funkcjonalne – wydania pojawiające się w cyklu rocznym, które wprowadzają nowe funkcje i zmiany w działaniu systemu. Zawierają także wcześniejsze poprawki jakościowe, zależnie od sposobu dostarczenia.
- Wydania opcjonalne C i D – niezwiązane z bezpieczeństwem, zbiorcze wersje testowane przed kolejną obowiązkową aktualizacją miesięczną. Mogą zawierać poprawki problemów wykrytych w bieżącej wersji systemu.
- Wydania OOB – aktualizacje poza standardowym harmonogramem, udostępniane w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji, na przykład po wykryciu poważnej luki lub krytycznego problemu jakościowego.
Aktualizacje jakościowe są kumulatywne. Oznacza to, że nowsza paczka zawiera wcześniejsze poprawki, dlatego urządzenie nie musi instalować każdej historycznej aktualizacji osobno. Aby je otrzymywać, trzeba korzystać ze wspieranej wersji systemu.
GAC i LTSC – czym różnią się kanały obsługi?
Kanał obsługi nie jest kolejnym rodzajem paczki aktualizacyjnej. To model zarządzania cyklem życia systemu, który określa tempo zmian, przeznaczenie wydania i sposób utrzymywania go przez Microsoft.
| Kanał | Przeznaczenie | Częstotliwość aktualizacji funkcji | Wsparcie |
|---|---|---|---|
| General Availability Channel (GAC) | Większość komputerów domowych, biurowych i urządzeń używanych na co dzień | Zwykle raz w roku, zgodnie z cyklem danej wersji Windows | Comiesięczne aktualizacje jakościowe oraz kolejne wersje funkcjonalne w okresie wsparcia |
| Long-Term Servicing Channel (LTSC) | Wyspecjalizowane urządzenia, na przykład aparatura medyczna, bankomaty i systemy przemysłowe | Nowe funkcje nie są dostarczane w takim tempie jak w GAC | Długi cykl obsługi, przede wszystkim poprawki jakościowe i bezpieczeństwa dla wspieranej wersji |
GAC, czyli General Availability Channel, jest standardowym kanałem dla większości instalacji Windows. Użytkownik otrzymuje comiesięczne poprawki, a także kolejne aktualizacje funkcjonalne. W środowiskach firmowych administrator może kontrolować moment wdrożenia, aby najpierw sprawdzić zgodność aplikacji i urządzeń.
LTSC, czyli Long-Term Servicing Channel, ogranicza nacisk na częste zmiany funkcjonalne. Ten kanał jest przeznaczony dla urządzeń, których działanie musi pozostać przewidywalne przez długi czas. Nadal otrzymują one aktualizacje jakościowe, ale nie są projektowane jako typowe stanowiska do codziennej pracy z nowymi funkcjami Windows.
Kiedy wybrać GAC, a kiedy LTSC?
Wybór kanału powinien wynikać z funkcji urządzenia i kosztu ewentualnej zmiany, a nie z samej długości wsparcia. Przy decyzji znaczenie mają trzy kryteria:
- Zastosowanie urządzenia – komputer domowy, laptop pracownika i typowe stanowisko biurowe należą do scenariuszy dla GAC, natomiast aparatura medyczna, bankomat lub sterownik przemysłowy może wymagać LTSC.
- Krytyczność zadań – jeżeli nieplanowana zmiana funkcji mogłaby zakłócić działanie urządzenia, ważniejszy staje się stabilny cykl LTSC.
- Dostęp do nowych możliwości – środowisko potrzebujące aktualnych funkcji, obsługi nowych aplikacji i bieżących zmian systemu powinno korzystać z GAC.
- Zgodność oprogramowania – przed wdrożeniem LTSC w organizacji trzeba sprawdzić, czy używane aplikacje i narzędzia administracyjne wspierają tę edycję.
Na domowym laptopie lub zwykłym komputerze firmowym LTSC nie jest „lepszą” wersją Windows. Może ograniczać dostęp do funkcji i aplikacji, które są projektowane z myślą o standardowym kanale. Jego zaletą jest przewidywalność w wyspecjalizowanym środowisku, a nie większa wygoda codziennej pracy.
W przypadku urządzeń krytycznych wybór LTSC powinien być częścią szerszego planu zarządzania cyklem życia. Wdrożenie wymaga sprawdzenia licencjonowania, kompatybilności aplikacji, zasad aktualizacji i terminów wsparcia konkretnej wersji.
Dlaczego trzeba korzystać ze wspieranej wersji?
Po zakończeniu wsparcia system może nadal działać, ale przestaje otrzymywać regularne aktualizacje jakościowe i poprawki zabezpieczeń. Z czasem rośnie też ryzyko problemów ze zgodnością nowych aplikacji i urządzeń.
WaaS nie oznacza więc, że każda wersja Windows jest aktualizowana bezterminowo. Ochrona zależy od korzystania ze wspieranej wersji oraz od przyjętego kanału obsługi. Dla większości użytkowników właściwym wyborem pozostaje GAC, natomiast LTSC służy przede wszystkim urządzeniom specjalistycznym, w których stabilność ma pierwszeństwo przed szybkim dostępem do nowych funkcji.
