Windows Sandbox to wbudowane w Windows izolowane środowisko wirtualne, które pozwala uruchamiać pliki i programy bez trwałego wpływu na główny system. Działa podobnie do trybu incognito w przeglądarce, ale obejmuje cały tymczasowy pulpit. Po zamknięciu piaskownicy jej pliki, aplikacje i zmiany zostają usunięte.
Czym jest Windows Sandbox?
Windows Sandbox uruchamia świeżą, odizolowaną instancję systemu Windows wewnątrz działającego systemu. Technicznie korzysta z wirtualizacji i mechanizmów Hyper-V, ale użytkownik nie musi tworzyć osobnej maszyny wirtualnej ani pobierać obrazu ISO. Funkcja wykorzystuje elementy instalacji obecnej na komputerze, dzięki czemu przygotowanie środowiska jest prostsze i zwykle szybsze niż konfiguracja klasycznej maszyny w VirtualBox lub VMware.
Najważniejszą cechą rozwiązania jest efemeryczność. Wszystko, co zainstalujesz, zapiszesz lub zmienisz w piaskownicy, dotyczy tylko bieżącej sesji. Po zamknięciu okna środowisko jest czyszczone. Przy następnym uruchomieniu otrzymujesz nowy, czysty system.
Izolacja chroni system gospodarza przed zwykłymi zmianami wykonanymi w Sandboxie, ale nie powinna być traktowana jako absolutna gwarancja bezpieczeństwa. Podejrzane pliki nadal trzeba analizować ostrożnie, a folderów z głównego systemu nie należy udostępniać bez wyraźnej potrzeby.
Wymagania i włączenie Windows Sandbox
Zanim aktywujesz funkcję, sprawdź podstawowe warunki. Windows Sandbox jest dostępny w edycjach Windows 10 i Windows 11 Pro, Enterprise oraz Education. Wersja Home nie obsługuje tej funkcji.
Potrzebne są także następujące elementy:
- Procesor zgodny z architekturą AMD64 lub Arm64.
- Co najmniej 2 rdzenie procesora.
- Minimum 4 GB pamięci RAM, choć większa ilość poprawia komfort pracy.
- Około 1 GB wolnego miejsca na dysku.
- Włączona wirtualizacja sprzętowa w BIOS-ie lub UEFI.
Wirtualizacja w BIOS/UEFI jest warunkiem koniecznym. W ustawieniach płyty głównej szukaj opcji Intel VT-x, Intel Virtualization Technology albo AMD-V. Jej nazwa i położenie zależą od producenta komputera. Najczęściej znajduje się w sekcji Advanced, CPU Configuration lub podobnej.
Po włączeniu wirtualizacji aktywuj samą funkcję w systemie:
- Otwórz Panel sterowania.
- Przejdź do sekcji Programy, a następnie wybierz Włączanie lub wyłączanie funkcji systemu Windows.
- Zaznacz Windows Sandbox na liście dostępnych składników.
- Kliknij OK i poczekaj na zakończenie instalacji.
- Uruchom komputer ponownie, jeśli system o to poprosi.
- Wyszukaj Windows Sandbox w menu Start i uruchom aplikację.
Jeżeli funkcji nie ma na liście albo środowisko nie uruchamia się po instalacji, najpierw sprawdź edycję systemu oraz ustawienie wirtualizacji w BIOS/UEFI. To najczęstsze przyczyny problemów.
Do czego służy Windows Sandbox?
Piaskownica przydaje się wtedy, gdy chcesz wykonać jednorazowy test w czystym środowisku i nie potrzebujesz zachować jego stanu. Typowe zastosowania obejmują:
- Testowanie instalatorów i plików pobranych z mniej znanych źródeł.
- Otwieranie podejrzanych dokumentów lub sprawdzanie zachowania programu bez instalowania go w głównym systemie.
- Przeglądanie stron internetowych, którym nie ufasz, z użyciem przeglądarki uruchomionej w odizolowanym środowisku.
- Eksperymentowanie z ustawieniami systemu, rejestrem i konfiguracją aplikacji.
- Praca w świeżej instalacji Windows bez pozostałości po wcześniejszych programach.
Pliki można przenosić do piaskownicy między innymi przez schowek lub przeciąganie, zależnie od używanego scenariusza. Po zakończeniu testu zamknij całe okno Sandboxa. Samo zamknięcie usuwa jego zawartość, dlatego pliki potrzebne później trzeba wcześniej skopiować poza środowisko.
Windows Sandbox a tradycyjna maszyna wirtualna
Windows Sandbox i klasyczna maszyna wirtualna służą do izolowania systemu, ale odpowiadają na nieco inne potrzeby. Sandbox jest nastawiony na szybki, jednorazowy test. VirtualBox lub VMware oferują większą kontrolę i pozwalają zachować stan środowiska.
| Cecha | Windows Sandbox | Tradycyjna VM, np. VirtualBox |
|---|---|---|
| Zasoby | Środowisko korzysta z mechanizmów Windows i współdzielenia zasobów z systemem gospodarza. Nie wymaga osobnego obrazu ISO do typowej konfiguracji. | Użytkownik przydziela pamięć, procesory i miejsce na wirtualny dysk. Zwykle potrzebny jest obraz instalacyjny systemu. |
| Trwałość danych | Brak trwałości. Zmiany i pliki znikają po zamknięciu sesji. | System, aplikacje i dane mogą zostać zachowane między uruchomieniami. |
| Łatwość użycia | Włączenie funkcji i uruchomienie środowiska zajmuje niewiele czasu. | Konfiguracja wymaga utworzenia maszyny, instalacji systemu i dobrania parametrów. |
| Elastyczność systemowa | Uruchamia środowisko Windows powiązane z systemem gospodarza. | Może obsługiwać różne wersje Windows oraz inne systemy, na przykład dystrybucje Linuksa. |
| Przywracanie stanu | Po zamknięciu środowisko wraca do stanu początkowego, bez możliwości zachowania sesji. | Snapshoty pozwalają zapisywać stan i wracać do niego podczas dłuższych testów. |
Sandbox będzie lepszym wyborem do szybkiego sprawdzenia pojedynczego programu lub pliku. Klasyczna maszyna wirtualna sprawdzi się przy wielodniowych projektach, testowaniu różnych systemów, pracy z migawkami albo uruchamianiu kilku środowisk jednocześnie.
Konfiguracja za pomocą plików .wsb
Zaawansowani użytkownicy mogą uruchamiać Windows Sandbox z pliku .wsb. Jest to konfiguracja w formacie XML, która pozwala między innymi wyłączyć sieć, zmienić dostęp do schowka, włączyć mapowanie folderu hosta albo uruchomić polecenie po zalogowaniu.
Przykład konfiguracji udostępniającej folder tylko do odczytu i wyłączającej sieć wygląda tak:
<Configuration>
<Networking>Disable</Networking>
<MappedFolders>
<MappedFolder>
<HostFolder>C:\TestFiles</HostFolder>
<ReadOnly>true</ReadOnly>
</MappedFolder>
</MappedFolders>
<ClipboardRedirection>Enable</ClipboardRedirection>
</Configuration>Zapisz treść z rozszerzeniem .wsb, a następnie otwórz plik dwukrotnym kliknięciem. Udostępnianie folderów zwiększa wygodę, ale zmniejsza izolację. Do testowania nieznanego oprogramowania wybieraj mały katalog, ustawiaj tryb tylko do odczytu i wyłączaj sieć, jeśli nie jest potrzebna.
Windows Sandbox najlepiej traktować jako szybkie, tymczasowe środowisko do pojedynczych testów. Gdy potrzebujesz zachować dane, używać innego systemu operacyjnego albo wielokrotnie wracać do zapisanych stanów, lepszym narzędziem będzie pełnoprawna maszyna wirtualna.
